Varlık Sancısı

TOPRAĞA, İNSANA VE HAKİKATE DOKUNUŞUN ALFABESİ

ON İKİ EYLÜL VE İLK MÜHÜR

On iki Eylül bin dokuz yüz doksan altı sabahı; zamanın o durmak bilmeyen çarkının bir insanın ruhuna vurduğu geri dönülmez mühürle birlikte, kâinatın sessizliği bir takvim yaprağının hışırtısında değil, bir adamın kendi konforundan ve sığ güvenliğinden ebediyen vazgeçişinin o vakur gürültüsünde yankılanıyordu.

Bu başlangıç, bir mesleğin dar teknik sınırlarının veya bürokratik görev tanımlarının fersah fersah ötesinde; bir coğrafyanın bin yıllık kederli tortusuyla ve alfabenin serinliğiyle henüz tanışmamış çocukların o derinlerden, en kuytulardan gelen dilsiz çığlığıyla hemhal olma, o çığlığı kendi etinde ve kemiğinde bir sızı gibi taşıma vaktidir.

Varlık sancısı dediğimiz o yakıcı ve dönüştürücü sızı; steril salonların ruhsuz, sahte konforunda, kürsülerin insanı hayattan koparan yapay yüksekliğinde veya teorik kitapların her şeyi bildiğini iddia eden o kibirli ve sahte güvenliğinde değil; yolu dahi harita üzerinde bir belirsizlikten, bir muammadan ibaret olan, rüzgârın kerpiç duvarları bir cellat kırbacı gibi acımasızca dövdüğü o mahzun köy okullarında, başkasının mahrumiyetine, başkasının yokluğuna ilk kez şahitlik ettiğim o seher vaktinde iliklerime, ruhumun en derin mahzenlerine kadar işledi.

İnsan, varlığının gerçek hacmini ve ruhunun o her zaman gizli kalmış asıl ağırlığını; ancak kendi bencil sesinin sığ yankısından tamamen feragat edip, bir başkasının sessizliğine, o muazzam ve dilsiz boşluğuna kelamıyla ses olduğu o çetin, o acımasız ve hiçbir sahteliği kabul etmeyen hakikat meydanında ölçebilirmiş.

Ben o meydanda, kendi sesimi ve kendi varlık iddiamı; çocukların ürkek, o çatlamış dudak kenarlarında titreyen zayıf hecelerine bir kurban gibi feda ederek; varlığımı bir başkasının yokluğu, bir başkasının mahrumiyeti ve bir başkasının yarım kalmışlığı üzerinden yeniden, daha sancılı ve daha haysiyetli bir biçimde tanımlamanın o ağır sorumluluğunu kuşandım.

Bu süreç, sadece bir devlet memuriyetinin veya bir öğretmenlik mesaisinin sıradan bir başlangıcı değil; bir yazarın kalemini hakikatin o sert, hiçbir mazereti kabul etmeyen tavizsiz ve çıplak yüzüyle her gün yeniden bileyeceği, ömür boyu sürecek olan o dindirilmez huzursuzluğun, o kutsal ve uykusuz nöbetin ilk büyük durağıydı.

O sabah, okulun paslı, yılların yorgunluğunu taşıyan kapısını açarken duyduğum o metalik ve keskin gıcırtı; aslında zihnimdeki eski dünyanın, o hiçbir yük taşımayan sahte ideallerin çöküşünün ve benim için sadece ağır sorumluluklarla, sadece sarsılmaz vicdan yasalarıyla örülü yeni bir dünyanın inşasının, o geri dönüşü imkânsız olan ilk habercisi, ilk sarsıcı uyarısıydı.

O ilk ders gününde, kara tahtanın o her tebeşir vuruşunda bir tarih yazan vakur duruşunun önünde beklerken; çocukların gözlerindeki o hem dipsiz bir korku barındıran hem de sonsuz bir merakın ışığıyla parıldayan bakışlarla ilk kez çarpıştığımda, o gün elime tutuşturulan diplomanın sadece bir kâğıt yığınından, bir mürekkep israfından ibaret olduğunu; asıl diplomanın ise o çocukların yaralı hayatlarına, o dilsiz ve mahzun hikâyelerine dokunabilmek, o mahcup bakışların ardındaki devasa sırra ve omuzlarındaki görünmez yüke vakıf olmak olduğunu en çıplak hâliyle fark ettim.

Bir çocuğun “öğretmenim” deyişindeki o eşsiz ve korunmasız masumiyet; aslında omuzlarıma binmiş, gök kubbeyi yerinden oynatacak kadar ağır, devasa ve bir o kadar da mukaddes bir emanetti.

Ben o emaneti sadece dört duvar arasına hapsolmuş bir sınıfta müfredat anlatarak, tahtaya soğuk yazılar yazarak taşıyamazdım; zira o emanet, o çocuğun akşam yattığında kerpiç evin çatlağından sızan o sinsi ve dondurucu yağmurda, sabah sofrasında payına düşen o tek ve mahzun zeytin tanesinde ve hepsinden öte, ayağındaki o delik pabuçtan sızan tozlu yolların kaderindeydi.

Varlık sancısı; işte o pabuçtaki delikten sızan, toprağın o dondurucu, o insanın ruhunu dahi buz kestiren soğuğunun benim vicdanımı iliklerine kadar üşütmesiyle ve o günden sonra bir daha asla ısınamayacağımı anlamamla başladı.

İnsan, kendi varlığını ve o her zaman iddia ettiği bütünlüğünü; ancak bir başkasının mahrumiyetini, bir başkasının titreyen soğuğunu ve bir başkasının dilsiz acısını kendi derisinde, kendi etinde ve kendi ruhunda bir ur gibi hissettiğinde gerçekten anlamlandırabilir ve o zaman kendi gerçeğiyle yüzleşebilirmiş.

Sahada geçen her saat, o tozlu ve bitmek bilmeyen yollarda atılan her yorgun adım; aslında bu sancının daha da derinleşmesine, ruhun o sahte ve uyuşturucu katmanlarından soyunmasına ve kelamın o en saf, o en katıksız, o en ağır bedeli ödenmiş hâline bürünmesine zemin hazırlayan birer inşa süreciydi.

O gün, o kerpiç duvarların gölgesinde nihayet anladım ki; yazmak, sadece kâğıda estetik cümleler karalamak veya entelektüel bir oyun oynamak değil, o delik pabuçtan sızan ve bir çocuğun çocukluğunu çalan o dondurucu soğuğun hesabını, sağırlaşmış dünyaya kelimelerin o sarsılmaz ve vakur gücüyle sormaktır.

YOLUN TOZU VE KERPİÇ DUVARLARIN SESSİZLİĞİ

Elli üç köyün ve haritada dahi yeri belirsiz mezraların o çetin coğrafyasını, bir dervişin tahammülü ve bir savaşçının tavizsiz inadıyla, her adımda ruhuma yapışan o yolların kadim, inatçı ve hafıza yüklü tozuyla kapı kapı arşınlarken; kurduğum her cümlenin ve inşa ettiğim her fikrin asıl merkezinin, o steril ve yankısız sınıfların dört duvarı arasında değil, o kerpiç evlerin ardındaki yaralı, mahzun ama hâlâ umuda teşne bakışlarda saklı olduğunu her menzilde biraz daha sarsılarak kavradım.

Okula hiç adım atmamış, sistemin çarkları arasından sızıp eğitimle bağı koparılmış o çocukları yeniden hayata, o meşakkatli varoluş meydanına kazandırmak; benim için soğuk bir bürokrasi ödevi veya sıradan bir memuriyet vazifesi değil, bu yeryüzünde nefes alışıma onurlu bir gerekçe, ruhumun o dindirilmez ağrısına, o bitmek bilmeyen sancısına bir merhem arayışıydı.

Bu bitmek bilmeyen yürüyüş, sadece fiziksel bir yer değiştirme veya bir coğrafyayı adımlama eylemi değil; zihnin ve vicdanın o en uç sınırlarına, insanın insana kayıtsız şartsız emanet edildiği o mukaddes ve bir o kadar da tekinsiz sınıra yapılan, her türlü dünyevi telaştan arındırılmış bir ruh hicretiydi; o eşikte her yeni karşılaşma, her yeni hikâye beni parça parça eksiltirken, ruhumun omuzlarına binen yükü o nispette ağırlaştırıyor, beni kendi hakikatimin o ıssız derinliğine hapsediyordu.

Her sabah bir kerpiç evin o çatlaklarla dolu, dilsiz eşiğinde bir umudu beklerken, o çocukların feri sönmüş gözlerinde gördüğüm şey; sadece bir eğitim mahrumiyeti veya teknik bir imkânsızlık değil, varoluşun en yalın, en korunmasız ve en savunmasız hâliydi; ben o saflığı ve o çıplak çaresizliği iliklerime kadar hissettikten sonra, bir daha asla sadece müfredatı anlatan o sıradan “öğretmen” kalıbına sığamazdım.

Köy yollarının o insanın sabrını sınayan, ufku dahi yoran bitmek bilmeyen uzunluğu; aslında bir yazarın düşüncesinin ne kadar yavaş, ne kadar demlenerek ve ne kadar derinlemesine gelişmesi gerektiğinin, kelamın ancak böyle bir meşakkatle olgunlaşabileceğinin o sert ve ilk öğretmeniydi.

Atılan her bir yorgun adımda, havada uçuşan her bir toz zerresinde, bu kadim toprakların dilsizleşmiş, üstü örtülmüş ve unutulmaya terk edilmiş o devasa hikâyesini sessizce dinledim. Mezralardaki o insanın kulağını sağır eden derin sessizlik; aslında anlatılması, dünyaya haykırılması gereken, yüzyılların biriktirdiği devasa bir çığlıktı ve ben o çığlığı sadece duymadım, o çığlığın bizzat muhatabı ve hamalı oldum.

Bir annenin, çocuğunu cehaletin pençesinden kurtarıp okula göndermek için verdiği o dilsiz, o kimsesiz ama soylu mücadelesi; bir babanın çaresizliğini vakur bir duruşla, o nasırlı elleriyle gizlemeye çalışması; benim için kürsülerde anlatılan sosyolojinin de, kâğıt üzerindeki psikolojinin de fersah fersah ötesinde, hayatın tam o kanayan, o sıcak kalbinden süzülen, bedeli hayatla ödenmiş birer hakikat dersiydi.

Ben o dersleri sadece bir veri olarak zihnime not etmedim; o dersleri ruhumun en mahrem, en ulaşılmaz dehlizlerine birer yemin gibi nakşettim.

Elli üç köyün her birinde, o tozlu sokaklarda ve o yoksul sofralarda aslında kendi varlığımı, kendi kibrimi ve kendi benliğimi yeniden yonttum; çünkü insan, konforundan, o sahte güvenlik alanlarından vazgeçtiği, o sahte kabuklarından soyunduğu ölçüde gerçekten insanlaşıyor ve aslına rücu ediyormuş.

O yollarda bölüşülen bir parça kuru ekmek, derme çatma bir kuyudan çekilen o serin ama buruk su; benim için yeryüzünün tüm şatafatlı sofralarından, tüm geçici lezzetlerinden çok daha kıymetliydi; çünkü o ekmekte alın teri ve sarsılmaz emek, o suda ise hayatın o en çıplak, en katıksız ve en yalın gerçeği vardı.

İKİZİN SESSİZLİĞİ VE ÇOCUKLUĞUN BÜYÜK BOŞLUĞU

Okula hiç adım atmamış, kaderin ve coğrafyanın o dilsiz karanlığına terk edilmiş o çocukların izinde, menzili belirsiz onca yolu bitap düşene dek katetmek; aslında kendi çocukluğumun o her daim rüzgâr alan, o hiçbir teselliyle kapanmayan devasa boşluğuna, ikizimin daha ilk nefeste toprağın derinliklerine sızan o mutlak sessizliğine bir cevap, bir nefes yetiştirme çabasıydı.

On beş Temmuz bin dokuz yüz yetmiş üç şafağında, eksik bir notayla başlayan o yarım kalmış hikâye; beni ömür boyu bir başkasının mahrumiyetini tamamlamaya, bir başkasının eksikliğinde kendi varlığımı eritmeye iten o gizli, o derinden işleyen ve hiçbir zaman sönmeyen mukaddes motordu.

Ellinci köyün o insanın genzini yakan tozunu yutarken, ruhumun en ücra köşesinde bir kez daha anladım ki; bir insanı cehaletin ve kimsesizliğin o koyu karanlığından çekip çıkarmak için sadece teknik bir müfredat veya soğuk bir bilgi yığını asla kâfi gelmez; ona kendi ruhundan koparılmış canlı bir parça, en derin uykularından vazgeçilmiş bir feda ve en büyük şahsi hırslarından kökten bir vazgeçiş sunman gerekir.

Varlık sancısı dediğimiz o dindirilmez ağrı; insanın kendi iç dünyasına doğru yaptığı, her kazma vuruşunda biraz daha derine inen, gün yüzü görmemiş eski yaraları her defasında yeniden kanatan o sabırlı ve sarsıcı kazıdır; ben o kazıyı bir ibadet vecdiyle yaparken, aslında toprağın serinliğine emanet ettiğim ikizimin yerine, binlerce çocuğu kendi ruhumun geniş ve şefkatli coğrafyasında yeniden, bu kez hiç eksilmemek üzere doğuruyordum.

Zira o toprağın altındaki dilsiz sessizlik, benim bugün dünyayı sarsan kelamımın en güçlü, en tükenmez ve en sahih kaynağına dönüştü; onun hiç konuşamadığı her bir kelime, hiç yazamadığı her bir satır, benim omuzlarımda sadece bir miras değil, taşınması gereken vakur bir yük ve ödenmesi gereken bir borç olarak kaldı.

Sahada, o tozlu ve meşakkatli yollarda geçirdiğim her bir yıl; aslında o mutlak sessizliğin bu yeryüzündeki yankısını, o kayıp sesin insan yüzlerindeki karşılığını arama yolculuğuydu. Henüz alfabeyi sökerken gözlerinde o tarif edilemez parıltı uyanan her bir çocuğun bakışında, ben ikizimin hiç göremediğim, hayalimde dahi resmedemediğim o mahzun bakışlarını aradım ve bu bitmek bilmeyen arayış, beni sadece teknik bir eğitimci değil, ruhların o görünmez kırıklarını onarmaya çalışan bir “şifa arayıcısı” kıldı.

Toprağın o sağır altındaki derin sükûnet, toprağın üstündeki bu mahzun çocukların hayata tutunma çığlığıyla birleşince; ortaya bugün otuz beş eserimin o sarsılmaz, o her bir harfi ağır bedellerle mühürlenmiş çelikten omurgası çıktı.

İnsan, kendi şahsi acısını bir başkasının sönmeye yüz tutmuş umuduna dönüştürebildiği, o sızıdan bir başkasına şifa çıkarabildiği ölçüde gerçek bir haysiyet sahibidir; varlık sancısı, işte bu haysiyetin her yeni doğan günle birlikte, her seferinde daha büyük ve daha sarsılmaz bir inatla, taş üzerine taş koyarcasına yeniden inşa edilmesidir.

TUĞLA TUĞLA VİCDAN: SEKİZ DERSLİKLİ OKUL

Devletin tek bir kuruşuna, bürokrasinin o hantal ve ruhsuz koridorlarına el sürmeden; sadece sarsılmaz bir iradenin çeliği ve toplumsal bir vicdan birliğinin sönmeyen harcıyla yükselen sekiz derslikli o okulun her bir tuğlası, aslında “imkânsızlık” denilen o devasa, o aşılmaz sanılan duvarın karşısında duran mağrur ve dik bir başkaldırıdır.

O duvarlar, sadece taştan ve kumdan ibaret yapılar değil; “olmaz” diyenlerin konforuna, “yapılamaz” diyenlerin eylemsizliğine karşı birer haysiyet kalesi olarak örülmüş vakur abidelerdir. Zira o okulun harcına katılan sadece kum ve çimento değildi; o harca bir coğrafyanın kaderine itiraz, bir çocuğun yarınlarına dair beslenen o bitmek bilmeyen umut ve her türlü engelin karşısında daha da bilenmiş o sarsılmaz vazgeçmeyiş iradesi katıldı.

Binlerce öğrenciye ulaştırılan ayni yardımlar ve yüzlerce kız çocuğunun karanlıkta kalmış istikbaline birer güneş köprüsü olan o burslar; bir yazarın henüz kâğıda dökülmemiş, mürekkebi kâğıtla buluşmamış külliyatının en sahih, en kanlı ve en sarsıcı paragrafları olarak tarihin o silinmez hafızasına not düşüldü.

Biz o duvarları yükseltirken, aslında sadece bir bina inşa etmiyorduk; biz, unutulmuş bir coğrafyanın o sahipsiz bırakılmış kaderini kendi ellerimizle, kendi tırnaklarımızla yeniden ve baştan yazıyorduk.

İnsanların “başaramazsın” dediği her an, bizim inadımız bir kat daha pekişti ve her “olmaz” sözü, o binanın temeline atılan daha güçlü birer destek oldu.

O okulun inşaatında ter döken, omuz veren her bir nasırlı el; aslında toplumsal bir dayanışmanın ne kadar mukaddes, ne kadar sarsılmaz bir güce dönüşebileceğinin bu dünyadaki en somut göstergesiydi.

Köylülerin o hesapsız, o samimi desteği ve çocukların minik elleriyle taş taşıma hevesi; benim için dünyadaki tüm akademik unvanlardan, tüm geçici payelerden fersah fersah daha kıymetli, daha onurluydu.

Çünkü orada hiçbir “teori”nin soğukluğu yoktu, orada hayatın tam kalbinden süzülen yalın ve çıplak “hakikat” vardı. Bir binanın fiziksel olarak yükselişi, aslında bir çocuğun zihnindeki o karanlık ve kalın perdelerin birer birer kalkışıyla, o uyanışla eş zamanlı olarak ilerleyen ruhsal bir inşa süreciydi.

Bugün o okulun sınıflarında yetişen, oradan hayata savrulan çocukların her biri; benim omuzlarımdaki o mermer ağırlığındaki yükün, o bitmek bilmeyen sancımın birer canlı ve yaşayan şahididir.

Onlar; adaletin sessizliğe gömüldüğü, imkânların dar bir boğazda boğulduğu o en karanlık dönemlerde bile, bir insanın sadece vicdanıyla neleri başarabileceğinin, hangi dağları yerinden oynatabileceğinin bu topraklardaki en sarsılmaz kanıtlarıdır.

Varlık sancısı, işte o okulun her bir köşesinde, her bir koridorunda ve her bir dersliğinde yankılanan o dilsiz ama vakur sesin adıdır; zira biz orada sadece taş üstüne taş koymadık, biz orada ruh üstüne ruh, umut üstüne umut ve gelecek üstüne gelecek koyarak bir haysiyet mirası inşa ettik.

PAYELERİN GÖLGESİ VE HAKİKATİN SESİ

İki bin beş yılında, bir nehrin denize kavuşması gibi üzerime boca edilen o gürültülü payeler; gazete sayfalarının geçici heveslerinde ve televizyon ekranlarının o insanı aslından, o saf ve dokunulmamış hakikatinden sinsice koparan aldatıcı parıltısında yankı bulurken; dışarıdan bakıldığında parıltılı bir başarı hikâyesi gibi alkışlanıyordu.

Oysa o alkışların sağır edici uğultusu, içeride o köy yollarının dindirilmez tozunda pişmiş, uykusuz gecelerin ve dilsiz fedakârlıkların sızısıyla kıvranan o derin, o amansız muhasebenin sadece zayıf, cılız ve yetersiz birer yankısından ibaretti.

Zira bu çağın bir yasasıdır ki; alkışın o bencil sesi yükseldiği yerde, hakikatin o ince ve narin sesi kaçınılmaz olarak kısılır; ben o kalabalık gürültünün tam ortasında bile, kulağımı o uzak köy okullarının rüzgârlı sükûnetine, o çocukların dilsiz bekleyişine yaslayarak aslımı korumaya, o sancılı inşanın mukaddesliğini ve saflığını hiçbir dünyevi lekeyle kirletmemeye gayret ettim.

“Yılın Öğretmeni” unvanı, benim dünyamda gelip geçici bir gurur vesilesi değil; aksine omuzlarıma binmiş olan o devasa sorumluluğun artık kamusal bir mühürle, geri dönülmez bir biçimde tasdik edilmesi, yükün resmileşmesiydi.

Ekranlardaki o birkaç dakikalık, o saniyeler içinde sönüp giden parıltı; sahada, o kimsesiz yollarda geçen binlerce uykusuz saatin, dökülen her damla alın terinin ve çekilen her vicdan sancısının yanında ne kadar da hafif, ne kadar da hükümsüz kalıyordu.

İnsan, kalabalıklar tarafından coşkuyla alkışlandığı anlarda değil, o kalabalıklar dağılıp kendi vicdanının o sarsılmaz ve tek kişilik mahkemesinde baş başa kaldığı o mutlak sessizlikte gerçek değerini anlarmış.

Protokol salonlarının o steril, o yapay ve hiçbir yaşanmışlık barındırmayan havası; benim ciğerlerime hiçbir zaman o kerpiç evlerin tozlu, o hayat kokan kadim kokusu kadar iyi gelmedi, ruhumu hiçbir zaman o kerpiç duvarların soğukluğu kadar ferahlatmadı.

Başarı denilen o pırıltılı kavramın, aslında insanı kendi gerçeğinden uzaklaştıran birer illüzyondan ibaret olabileceğini; o boyunlara asılan payelerin, insanın ruhunu esir alan, onu sistemin çarklarına uyduran birer altın zincire dönüşebileceğini o günlerin ışıltısında büyük bir kaygıyla sezdim.

Bu yüzden, o sahte ve ışıltılı dünyadan her zaman kendime gizli bir kaçış rotası, bir sığınak tuttum; kelamımın namusunu ve o saflığını korumak adına, o kalabalıkların tam ortasındayken bile içimdeki yalnızlığı daha da büyüterek bir zırh gibi kuşandım.

Varlık sancısı, işte o şatafatlı salonlarda ve yüksek sesli alkışlar içinde “ben buraya, bu sahteliğe ait değilim” diyen o sarsılmaz, o her şeye rağmen susmayan vicdan sesinin mukaddes fısıltısıydı.

Ben her zaman, her türlü dünya nimetine rağmen o sesin peşinden gitmeyi seçtim; çünkü o ses, beni her türlü aldatıcı parıltıdan çekip çıkararak o dilsiz çocuklara, o bitmek bilmeyen tozlu yollara ve hayatın o tek, o mutlak, o değişmez asıl gerçeğine geri çağırıyordu.

İSTATİSTİKLERİN ÖTESİNDEKİ İNSAN: EMANET BİLİNCİ

İnsanları, o her biri ayrı birer kâinat olan benzersiz hayatları ve iliklerine kadar duydukları o mahrem acıları sadece birer istatistik verisi, soğuk birer rakam veya raporların ruhsuz birer satır aralığı olarak gören o mekanik ve duyarsız sisteme karşı; her bir ferdi paha biçilemez birer emanet, her bir sızıyı ise insanlığın aynasında birer ibret vesikası olarak gören bu tavizsiz bakış açısı, benim bu yeryüzünde bıraktığım ve zamana karşı direnecek olan en haysiyetli, en sarsılmaz mirastır.

Sahada geçirilen o her bir meşakkatli yıl, her bir kerpiç evin eşiğinde biriktirilen her bir çocuk hikâyesi; aslında bir yazarın kalemini hayatın o ham, o sert ve hiçbir cilayı kabul etmeyen hakikatiyle her gün yeniden bilemesinden, o kalemi vicdanın örsünde dövmesinden başka bir şey değildi.

O kalem ki, artık sadece estetik bir kaygıyla yazmak veya kelimelerle bir oyun kurmak için değil; o dilsiz acıların, o üzerine toprak serpilmiş feryatların bu sağır dünyada mutlak şahitliğini yapmak için kâğıdın o beyaz ıssızlığına dokunacaktı.

Bir çocuğun neden okula gelemediğini, neden o sıraların boş kaldığını sadece bir devamsızlık hanesine sayı olarak kaydeden o ruhsuz sisteme inat; ben o boşluğun arkasındaki o devasa toplumsal yarayı, o coğrafi çaresizliği ve o insanın ruhunu paramparça eden derin yoksulluğu görmeye, o dikiş tutmaz yarayı kendi ellerimle sarmaya çalıştım.

Zira insanı rakamlara indirgeyen, onu birer nicelik nesnesi olarak gören her sistem; aslında insanın ruhunu, o eşsiz cevherini daha doğmadan öldürür; ben o ruhu diri tutmak, o bakışlardaki ışığı korumak için her bir hayatı, her bir vakayı sıradan birer örneklem değil, birer roman kahramanı derinliğinde ve vakarıyla ele aldım.

Emanet bilinci, bir yazarın bu karanlık ve savrulmuş çağda sahip olabileceği en büyük, en sarsılmaz ve en mutlak ahlâki pusuladır; bize anlatılan her hikâye, bize açılan her yara, aslında bu yeryüzünde bize emanet edilmiş birer canlı nefes, birer kutsal candır. Ben o canların omuzlarıma bıraktığı o mermer ağırlığındaki yükü taşımaktan, o yükün altında ezilmek pahasına olsa bile hiçbir zaman kaçmadım, o dertten yüz çevirmedim.

Bugün yazdığım her bir satırda, o uzak köy okullarında tozlu yolların tozunu yutan çocukların, o vakur ve çilekeş annelerin, o çaresizliğini sessiz bir asaletle örten babaların kesik ama sarsıcı nefesi vardır.

Yazı, eğer o nefesi ciğerlerinde taşımıyorsa, o sızıyı satır aralarına sindiremiyorsa; sadece bir kâğıt israfından, boş bir kelime yığınından ve beyhude bir gürültüden ibarettir.

Varlık sancısı; işte o dilsiz nefesin bu kör dünyada kesilmemesi, o sesin bu sağır boşlukta kaybolup gitmemesi için verilen o dindirilmez, o her gün yeniden başlayan mukaddes mücadelenin ve o bitmek bilmeyen nöbetin asıl adıdır.

İnsanları sadece uzaktan, o sığ ve bedelsiz romantizmle sevmeyi değil; insanlara karşı her ne pahasına olursa olsun sorumlu olmayı, o sorumluluğun her türlü faturasını ödemeyi seçtim.

Sevgi, rüzgârın önündeki bir yaprak gibi gelip geçicidir, insanın iştahına göre yön değiştirir; ama sorumluluk sarsılmaz bir kale gibi kalıcıdır ve sorumluluk, insanın her gün kendi konforundan, kendi zamanından, kendi canından eksilterek ödediği ağır bir bedel ister. Ben o bedeli her gün, yazdığım her cümlede ve aldığım her nefeste, kelamın namusuna sadık kalarak ödemeye devam ediyorum.

ZAMANIN SÜZGECİ VE KALICI MİRAS

Zaman, merhametsiz bir hükümran gibi her şeyi kendi amansız süzgecinden geçirip elerken; o eleğin üzerinde kalan ne o parıltılı ödüllerin geçici ışıltısı ne de kitlelerin o insanı kendinden koparan şöhret gürültüsü oldu; geriye kalan, bugün ülkenin dört bir yanına, en ücra köşelerine savrulmuş; adaletin namusunu savunan bir hâkimin vakur cübbesinde, şifa dağıtan bir doktorun emin ve titiz neşterinde veya bir mühendisin kâğıda vurduğu o cetvelin dürüstlüğünde saklı olan o ilk, o silinmez öğretmenlik izidir. Bu, bir insanın bu yeryüzü denilen o karmaşık ve fani sahnede bırakabileceği en sarsılmaz, taşınması en ağır ama bir o kadar da onurlu mirastır.

Varlık sancısı; sahip olduklarımızla, biriktirdiğimiz dünyevi varlıklarla değil, bir başkası var olsun, bir başkası ayağa kalksın diye kendi varlığımızdan sessizce, hiçbir gösterişe tevessül etmeden ve büyük bir inatla eksilttiklerimizle tartıldığı o büyük vicdan terazisinde, her geçen gün biraz daha ağırlaşarak ruhumun omurgasını o tatlı, o mukaddes acıyla çatlatmaya devam ediyor.

Zamanın o sarsıcı, o hiçbir sahteliğe geçit vermeyen süzgecinden sızıp yarına ulaşan yegâne cevher, samimiyettir.

Hayat yolunda yaptığınız her iş, attığınız her bir kararlı adım; eğer o samimiyet mührünü, o kalpten gelen sahihliği taşımıyorsa, tarihin tozlu ve unutulmuş sayfalarında kaybolup gitmeye, bir hiçliğe dönüşmeye mahkûmdur.

Ben bugün geriye dönüp o meşakkatli yıllara baktığımda, o imkânsızlıklar içinde yükselen sekiz derslikli okulun duvarlarında hâlâ kendi parmak izlerimi, o tuğlalara sinmiş alın terimi görüyorum.

O çocukların, karanlığı kelimelerle yendikleri andaki o duru gülümsemesi; benim için zamanın akışının durduğu, faniliğin ebediyetle yer değiştirdiği o en mukaddes, o en ilahi andır.

Gerçek başarı; başkalarının sizi sahte bir coşkuyla alkışlaması veya isminizin tabelalara kazınması değil; bir insanın hayatında bıraktığınız o silinmez, o iyileştirici, o karanlığı dağıtan izdir.

Varlık sancısı; işte tam da bu izin peşinde bir ömrü tüketirken dökülen her damla terin, çekilen her bir derin sancının ve bir ideal uğruna feda edilen her konforun, her huzurlu uykunun adıdır. Bu miras; paradan, puldan, makamdan ve her türlü dünyevi şöhretten fersah fersah kıymetlidir; çünkü bu miras, insanın bu yeryüzünde neden nefes aldığının, neden bu yükü sırtlandığının ve varoluşunun o en somut, o en sarsılmaz kanıtıdır.

KELAMIN İNŞASI VE SÜKÛNETİN GÜCÜ

Bu dindirilmez sancı; beni modern dünyanın o uyuşturucu, o insanı kendinden ve hakikatinden sinsice koparan sahte konforundan uzaklaştırıp, kendi varoluşumun o ıssız, tekinsiz ama bir o kadar da tertemiz rotasında yürütmeye mahkûm eden o mukaddes huzursuzluğun, o son nefese kadar bitmeyecek olan sancılı inşanın ömür boyu sürecek sarsılmaz adıdır.

Yazmak, benim dünyamda bu yakıcı sancıyı dindirme veya ruhu teskin etme yöntemi değil; aksine bu sancıyı, bu uyanıklığı daha geniş kitlelerin dimağına yayma, onları da omuzlarımdaki bu devasa sorumluluğa, bu vicdani nöbete kayıtsız şartsız ortak etme çabasıdır.

Kelamın inşası, dışarıdan bakıldığında derin bir sükûnetle devam ediyor gibi görünse de; bu sükûnetin, bu vakur duruşun arkasında yatan o devasa ve fırtınalı gürültüyü ancak kalemiyle kendi yüreğini sağanlar, her kelimede ömründen bir parça feda edenler anlayabilir. Zira sükûnet, sıradan bir sessizlik veya bir susuş değil; aksine sesin en yoğun, en odaklanmış, kristalize olmuş ve artık patlama noktasına gelmiş o en yüksek hâlidir. Ben o sükûnetin okyanusvari derinliği içinde; o tozlu köy yollarının bitmek bilmeyen yankısını, o çocukların göğüs kafeslerinde hapsolmuş dilsiz çığlığını ve omuzlarımdaki yükün o mermer ağırlığındaki ağır musikisini her an yeniden ve daha derinden duyuyorum.

Yazı, benim nazarımda kelimelerle oynanan bir oyun değil, taşın ve ruhun birleştiği mukaddes bir inşaat sürecidir. Her bir cümle, vicdanın örsünde dövülmüş sağlam bir tuğla; her bir paragraf, hakikatin kat kat yükselen mimarisi ve her bir kitap, zamana karşı dikilen sarsılmaz birer abidedir.

Biz o sekiz derslikli okulu, imkânsızlıkların ortasında nasıl bir inatla, nasıl bir haysiyetle inşa ettiysek; bugün arkamda bıraktığım otuz beş eseri de aynı çelikten inatla, aynı kılı kırk yaran titizlikle ve kelamın o leke kabul etmez namusuyla inşa ettik.

Kelamın bu devasa inşasında aceleye, sığ bir hıza veya geçici bir heyecana asla yer yoktur; çünkü yazı hızlandıkça yüzeyselleşir, oysa asıl olan yazının derinleşmesidir. Derinlik ise ancak ve ancak sancıyla, sabırlı bir bekleyişle ve ocağın başında ömrünü tüketen bir usta gibi büyük bir sabırla elde edilir.

Varlık sancısı, işte bu tükenmek bilmeyen sabrın en büyük, en haysiyetli yakıtıdır. Okur, bu satırların arasında sadece bir yazarın biyografik dökümünü değil; bir dert hamalının, bir hakikat işçisinin ruh dökümünü ve vicdan muhasebesini bulacaktır.

Bu döküm, bir nihayet veya bir son değil; aksine her satırda yeniden doğan, her kelimede yeniden başlayan bir inşadır. Çünkü kelam, bu fani dünyada inşası hiçbir zaman bitmeyen, her daim yeni bir şahitliğe muhtaç olan o tek, o mutlak ve o mukaddes yapıdır.

İNSAN İNSANA EMANETTİR: NİHAİ DÜSTUR

Varlık sancısı, zamanın akışıyla sönen bir yangın değil, her yeni şahitlikle harlanarak ruhun en derin hücrelerine kadar yayılan bir tefekkür borcudur; zira bu dünyada görülen her mahrumiyet ve dokunulan her yara, ruhun üzerine binen, taşınması mukadder yeni bir yüktür.

Bu yük, insanı ya kendi sığlığının ağırlığı altında ezip bir enkaza dönüştürür ya da onu fırtınalara göğüs geren daha vakur, daha derin ve hiçbir rüzgârın sarsamayacağı yıkılmaz bir haysiyet kalesine evriltir. “İnsan insana emanettir” düsturu, benim sadece yazılarımın değil, bu yeryüzündeki varoluşumun da değişmez merkezi, tek kutup yıldızıdır.

Bu kutsal emaneti bir ömür boyu, leke sürmeden taşımak; bazen nefesinizin kesildiği, bazen dizlerinizin dermanının tükendiği ve yolun tam ortasında yığılıp kalma isteğinin ruhunuzu kuşattığı o en karanlık anlarda bile, o köy okullarındaki çocukların o dilsiz ama devasa bir umut barındıran bakışlarını hatırlayarak yeniden, daha büyük bir inatla ayağa kalkabilmektir.

Bizler bu kâinatta birbirimize sadece fiziksel sınırlarla veya tesadüfi bağlarla değil, sarsılmaz vicdan yasalarıyla ve kopmaz ruh iplikleriyle bağlıyız; bu yüzden birimizin kalbinde sızlayan acı hepimizin ortak yarası, birimizin mahrum bırakıldığı her hak hepimizin üzerine çöken karanlık bir ayıptır.

Ben, ömrümün her bir dakikasını bu toplumsal ayıpları kelamın gücüyle örtmeye, bu derin yaraları vicdanın merhemiyle sarmaya ve bu mukaddes emaneti son nefesime kadar hakkıyla taşımaya, bir yazarın vakarından ödün vermeden adadım.

Bu sarsılmaz düstur, bugün otuz beş eserin her bir hücresine, binlerce makalenin her bir satır aralığına bir mühür gibi sızmıştır; zira okurla aramızda kurduğumuz o kelimelere sığmayan sessiz bağ, aslında bu evrensel emanet bilincinin bu dünyadaki en somut, en kalıcı yansımasıdır.

Ben yazdıkça omuzlarımdaki o mermer ağırlığındaki yükü toplumun vicdanına devrederek paylaşıyorum, okur ise o satırlarda kendi hakikatiyle yüzleşip o mukaddes yüke ortak oluyor; bu sessiz ve derinden ilerleyen ortaklık, toplumsal vicdanın o harabeye dönmüş temellerinin yeniden inşası için elimizdeki en büyük, belki de yegâne umudumuzdur.

Varlık sancısı; işte tam da bu umudun bu karanlık çağın içinde hiç sönmemesi, o közün hep diri kalması için bir yazarın yüreğine bizzat hakikat tarafından atılan o kor ateştir.

İnsan, ancak kendi küçük dünyasının sınırlarından taşarak, bir başkasının derdiyle dertlendiğinde ve o acıyı kendi midesinde bir sancı gibi hissettiğinde gerçekten yaşamaya, gerçekten insan olmaya başlar; geri kalan her şey, sadece zamanın o amansız boşluklarını dolduran anlamsız, uçucu ve ruhsuz gürültülerden ibarettir.

Ben bu dünyanın o içi boş gürültüsünü, o aldatıcı şatafatını elimle iterek reddettim ve o büyük emanetin, o dilsiz çocukların ve o sarsılmaz hakikatin vakur sessizliğini, bir ömür sürecek o asil yalnızlığı kendime yol arkadaşı olarak seçtim.

SON SÖZ DEĞİL, SONSUZ BİR YÜRÜYÜŞ

Varlık sancısı; sahip olduklarımızla, biriktirdiğimiz geçici ünvanlarla veya kazandığımız sahte zaferlerle değil, bir başkası var olsun, bir çocuk karanlıktan çıksın diye kendi varlığımızdan sessizce, hiçbir gösterişe tevessül etmeden ve büyük bir inatla eksilttiklerimizle tartıldığı o büyük, o amansız vicdan terazisinde; her geçen gün biraz daha ağırlaşarak ruhumun omurgasını o mukaddes acıyla çatlatmaya devam ediyor.

Bu sancı, bu dindirilmez huzursuzluk hiçbir zaman dinmeyecek; zira hakikat yolu, sığ bir sükûnetin uyuşturucu limanı değil, aksine sürekli bir inşa, sürekli bir yanış ve her nefeste bir başkası için var olma cehdidir.

Okur, bu satırların arasında gezinirken sadece bir yazarın geçmişine dair kronolojik bir dökümü değil; bir ruhun nasıl ilmek ilmek, acının tezgâhında sabırla ve inatla dokunduğuna, her bir düğümün nasıl bir bedelle atıldığına şahitlik etmektedir; bu şahitlik, kelamın ulaştığı nihai bir son değil, aksine daha büyük, daha sarsıcı ve daha derin bir yürüyüşün vakur mukaddimesidir.

Biz bu yola, kendi bütünlüğümüzden, kendi konforumuzdan parça parça eksilerek çıktık; fakat her eksildiğimizde, her bir parçamızı bir başkasının yarasına merhem olarak bıraktığımızda, aslında ruhsal bir kemale ererek biraz daha tamamlandık.

Bu yürüyüş, sadece sitemizin dijital bir arayüzündeki cansız bir menü başlığı, bir tanıtım yazısı değildir; bu yürüyüş benim bu yeryüzündeki soluğum, ömür boyu sürdürdüğüm kavgam ve her türlü fırtınaya karşı titizlikle koruduğum kalem namusumdur.

Yazılan her bir satırda, omuzlarımdaki o mermer ağırlığındaki yükün biraz daha ağırlaştığını, kemiklerimi sızlattığını hissediyorum; ancak bu ağırlık, beni yere çeken, beni ezip yok eden bir yük değil; aksine beni bu topraklara, bu mazlum çocuklara ve bu mutlak hakikate daha sıkı, daha kopmaz iplerle bağlayan sarsılmaz birer köktür.

Bilirim ki kökü derinde olanın rüzgârı da sert, meyvesi de ağır olur; varlık sancısı, işte o köklerin toprağın en derin, en tekinsiz ama en sahih tabakalarına doğru yaptığı o sessiz, o dilsiz ama devasa yürüyüşün kadim adıdır. Bu yürüyüş; dildeki kelam bitene, ciğerdeki son nefes tükenene ve omuzlardaki bu mukaddes emanet, asıl sahibine lekesiz bir biçimde teslim edilene dek aynı inat ve vakarla sürecektir.