HEDEF ONİKİDEN VURUNCA

Bir öğ­ret­men dü­şü­nün. Der­se gi­rer gir­mez is­te­dik­le­ri­ni te­ker te­ker sı­ra­la­yıp bir sü­rü na­si­hat­te bu­lu­nu­yor, sı­nıf geç­me­bil­mek i­çin de ge­rek­li­lik­le­ri sı­ra­la­dık­tan son­ra söz­le­ri­ne nok­ta­yı ko­yu­yor; “Siz­den dört şey is­ti­yo­rum; on­la­rı ye­ri­ne ge­tir­mez­se­niz as­la sı­nıf ge­çe­mez­si­niz!”

Öğ­ret­me­nin bu tes­pi­ti ü­ze­rin­den ha­re­ket e­de­rek di­ye­bi­li­riz ki biz bu şart­la­rı ya bil­mi­yo­ruz, ya da bil­di­ği­miz hal­de ye­ri­ne ge­tir­mi­yo­ruz! Kim­bi­lir, bel­ki de a­dı­nı i­le­ti­şim ça­ğı koy­du­ğu­muz bu çağ­da bil­mek­ten ka­çı­yo­ruz! Zi­ra baş­ta ken­di nef­sim her bi­ri­miz sı­nıf geç­mek gi­bi bir kay­gı­yı ‘yi­tir­miş’ du­rum­da­yız!

Gü­nü­müz man­za­ra­sı i­çin­de de rüş­vet yi­yen me­mur­dan tu­tun da, i­şi­ni sav­sak­la­yan iş­çi­ye, iş­çi­si­ni sö­mü­ren pat­ro­na, fâ­i­ze te­nez­zül e­den cüz­da­na, ec­dâ­dı­na söv­me­yi mâ­ri­fet zan­ne­den na­sip­si­ze, ö­lü­nün ar­dın­dan if­ti­ra e­den çap­sı­za, vel­ha­sıl hır­sı­zın­dan ar­sı­zı­na, ay­ya­şın­dan zâ­ni­si­ne, ka­ti­lin­den na­mus­su­zu­na ka­dar, yan­lış ya­pan her kim var­sa, bu yan­lış­la­rı öğ­ret­me­ni din­le­me­di­ği i­çin ve­ya sı­nıf geç­me­yi u­mur­sa­ma­dı­ğı i­çin yap­mak­ta; böy­le­lik­le de sı­nıf­ta kal­mak­ta­dır.

Pe­ki ne­dir sı­nı­fı geç­mek i­çin ‘ol­maz­sa ol­maz’lar? Bun­la­rı say­ma­dan ön­ce bir du­rum tes­pi­ti yap­ma­mız ge­rek­ti­ği ka­na­a­tin­de­yim.

Ön­ce­lik­le tek­no­lo­ji ça­ğı­nın ar­tık hız­la tü­ke­ten a­ma ay­nı hız­la da tü­ke­nen ço­cuk­la­rı­yız. Ö­zel­lik­le be­nim gi­bi gaz lam­ba­sın­dan tek­no­lo­ji ça­ğı­na ge­çiş de ço­cuk­la­rın id­rak ve mu­ha­ke­me­si de bu hız­dan na­si­bi­ni al­dı ne ya­zık ki. E­vet, bu gün ya­şa­nan bir o­la­yı, ko­nu­yu yo­rum­lar ve­ya gün­cel­ler­ken mev­cut ha­fı­za­mız­la en faz­la üç beş gün ön­ce­si­ne gi­de­bi­li­yor; geç­miş­te ya­şa­nan bir o­la­yın ay­nı­sı ya­şan­dı­ğı za­man bağ ku­ra­bil­sek de o­lay­lar di­zi­si ar­tın­ca o­ra­cık­ta tı­ka­nıp ka­lı­yo­ruz. Bu­na in­san ol­ma­mı­zın ge­tir­di­ği nis­yan (u­nut­kan­lık) ö­zel­li­ği de ek­le­nin­ce dü­nü ha­tır­la­mı­yor, ya­rın i­se ev­de­ki he­sa­ba uy­ma­yan çar­şı gi­bi plan­sız­la­şı­yor­du. Bu de­fa da ya­rı­na ha­zır­lık söz ko­nu­su ol­du­ğun­da ‘gö­zü­müz hep dı­şar­da ve par­mak­la­rı­mız da kar­şı­da ol­du­ğu i­çin’, biz­zat ken­di­mi­ze i­ti­raf et­me­miz ge­re­ken­le­ri he­sa­ba ka­ta­mı­yo­ruz.

Hay­di!Nef­si­mi­zi i­mam­lık­tan a­zad e­de­lim ve vic­da­nı­mı­zın kar­şı­sı­na mah­cup bir e­da i­le di­ki­le­lim… Ha­ya­li­miz­de­ki ev, gör­dük­çe iç ge­çir­di­ği­miz a­ra­ba, ça­lı­şıp ka­zan­ma­yı ha­yal et­ti­ği­miz pa­ra, ö­de­mek zo­run­da ol­du­ğu­muz borç, ye­tiş­tir­mek zo­run­da ol­du­ğu­muz ço­cu­ğu­muz ka­dar meş­gul et­mi­yor ar­tık kal­bi­mi­zi. A­lem­le­re rah­met o­la­nın da de­yi­şiy­le dün­ya, al­tın­da bi­raz eğ­leş­ti­ği­miz bir a­ğaç göl­ge­si ol­du­ğu­nu, bu yol­da ga­rip bir yol­cu o­la­rak sa­hip ol­ma­ya de­ğil şa­hit ol­ma­ya gel­di­ği­mi­zi bi­ze ha­tır­lat­sa bi­le bu­nu u­nu­tu­yo­ruz. Gi­der­ken ge­ri­de bı­ra­ka­ca­ğı­mız her şe­yin da­ha faz­la­sı­nı hırs­la a­vuç­la­rı­mı­za al­mak is­ti­yor; ya­nı­mı­za a­la­ca­ğı­mız ye­gâ­ne ser­ma­ye­nin a­zı­nı bi­le tu­ta­mı­yo­ruz el­le­ri­miz­de.

Ge­ce­nin bir ya­rı­sı­na ka­dar tv/in­ter­net ba­şın­da va­kit öl­dü­re­rek uy­ku­ya kur­ban et­ti­ği­miz, ne söy­le­di­ği­mi­zi bi­le an­la­ma­dan sırf ‘borç’ ni­ye­tiy­le kıl­dı­ğı­mız sa­bah na­maz­la­rı­mı­zı… Öm­rü­mü­zü te­miz­le­ye­cek ze­kâ­tı­mı­zı; “ih­ti­ya­cın­dan faz­la­sın­dan geç­tik” as­ga­ri­si­ni bi­le ver­me­mek i­çin kırk tak­la at­tı­ğı­mız pes­pa­ye tav­rı­mı­zı… Bı­rak if­tar vak­ti­ne ka­dar sab­ret­me­yi uy­ku­dan u­ya­nır u­yan­maz bir gıy­be­te, bir ha­ram na­za­ra fe­da et­ti­ği­miz o­ruç­la­rı­mı­zı…Ru­hun­dan bi­le bi­ha­ber ol­du­ğu­muz ke­li­me-i şe­ha­de­ti­mi­zi…Ka­pı kom­şu­muz aç­lık­tan kıv­ra­nır­ken, ak­ra­ba(la­rı)mız ban­ka­la­ra kö­le­lik ya­par­ken­ki vur­dum­duy­maz­lı­ğı­mı­zı… Te­va­zu pe­çe­li kib­ri­mi­zi, bi­zi yi­yip bi­ti­ren hır­sı­mı­zı, ih­las li­bas­lı ri­ya­mı­zı, pa­ça­la­rı­mız­dan din a­kar­ken(!) ah­lak­tan na­sip­siz­li­ği i­ti­raf e­de­lim vic­da­nı­mı­za.

Ne di­yor o Yü­ce Mü­reb­bi (c.c) … “Bun­la­rı yap­maz­sa­nız as­la der­si ge­çe­mez­si­niz.” O’nun bir ök­sü­zün, bir ye­ti­min ya­lı­na­yak vic­da­nın­dan dün­ya­ya ‘son’ hay­kı­rı­şı o­lan ke­la­mıy­la a­nım­sa­ya­lım ö­de­vi­mi­zi: “Asr’a ye­min ol­sun ki in­san mut­la­ka zi­yan­da­dır. An­cak; i­man e­den­ler, sa­lih a­mel iş­le­yen­ler; bir­bir­le­ri­ne hak­kı ve sab­rı tav­si­ye e­den­ler bu­nun dı­şın­da­dır.”

De­mek ki Rah­man’ın biz­zat ya­şa­dı­ğı­mız ça­ğı şa­hit kı­la­rak sun­du­ğu im­ta­han­da ‘mi­ni­mum’ ge­rek­li­lik­ler var. Bun­la­rı yap­maz­sak sı­nı­fı ge­çe­me­ye­ce­ğiz. Ya­ni ne di­yor Al­lah(c.c.); İ­yi kar­ne a­la­bil­mek i­çin i­man e­de­cek­si­niz. Sa­lih a­mel­ler ya­ni i­yi iş­ler ya­pa­cak­sı­nız. Bir­bir­i­ni­ze sab­rı ve hak­kı tav­si­ye e­de­cek­si­niz.

Da­ha a­çık bir ta­bir­le bu ö­de­vi şöy­le de o­ku­ya­bi­lir mi­yiz siz­ce? Biz­zat ken­di ça­ğı­nın ge­rek­li­lik­le­ri­ni ya­şa­ma­yan­lar hüs­ran­da­dır. Ya­ni?Ken­di ça­ğı zu­lüm­le, kö­tü­lük­le do­luy­ken ön­ce­ki ve­ya son­ra­ki çağ­lar­dan me­det u­man­lar; biz­zat ken­di ça­ğın­da, ken­di or­ta­mın­da i­yi­lik, gü­zel­lik, doğ­ru­luk i­çin ça­lış­ma­yan­lar; bun­la­rı bir de­ğer o­la­rak gör­me­yen­ler; kı­yam et­me­yen­ler, hak ve a­da­let i­çin bir a­ra­ya gel­me­yen­ler, zu­lüm ve kö­tü­lük­le­re di­ren­me­yen­ler, da­ya­nış­ma ve yar­dım­laş­ma i­çin­de ol­ma­yan­lar hüs­ran­da­dır.

Çün­kü si­ze a­yet­le­ri­miz­le ıs­rar­la ha­tır­lat­tı­ğı­mız o gün­de her ça­ğın in­sa­nı­nı, i­çin­de ya­şa­dı­ğı ça­ğa kar­şı so­rum­lu­luk­la­rı­nı ye­ri­ne ge­ti­rip ge­tir­me­di­ği nok­ta­sın­da sor­gu­la­ya­ca­ğız. Her ça­ğa ken­di çağ­da­şı­nı ve her çağ­da­şa da ken­di ça­ğı­nı so­ra­ca­ğız. Ya­şa­dı­ğı­nız her an, za­man ve me­kan le­hi­niz­de ve­ya a­ley­hi­niz­de şa­hit­lik e­de­cek. Bu ne­den­le ça­ğı­nı­za en­teg­re o­lun ve ken­di or­ta­mı­nı­zın in­sa­nı o­la­rak i­yi­lik, gü­zel­lik, doğ­ru­luk i­çin ça­lı­şın; hak, hu­kuk ve a­da­let i­çin mü­ca­de­le e­din; yok­sul­la­rın ih­ti­ya­cı­na, kim­se­siz­le­rin sa­hip­siz­li­ği­ne, düş­müş­le­rin im­da­dı­na, yol­da kal­mış­la­rın ız­dı­ra­bı­na, ye­tim­le­rin yan­gı­nı­na ko­şun.

De­mek ki a­kıp gi­den za­man i­çin­de, in­san­lar dört şe­yi yap­mı­yor­lar­sa öm­ür­le­ri bo­şa ge­çi­yor de­mek­tir. Bun­lar ay­nı za­man­da “ev­ren­sel kur­tu­lu­şun” da dört şar­tı­dır. Bu as­ga­ri dört şey dı­şın­da bir şe­kil­de “e­di­nil­miş ta­rih­sel kim­lik­ler, nü­fus cüz­dan­la­rın­da­ki din ha­ne­le­ri, kur­tul­muş mil­let, se­çil­miş ka­vim, şan­lı ta­rih, mü­ba­rek soy a­vun­tu­la­rı” in­sa­nı kur­ta­ra­ma­ya­cak­tır.

Şim­di bu şart­la­ra kı­sa bir göz a­ta­lım;

İlk şar­tı­mız i­man. Tah­ki­kin­den ha­be­ri­miz ol­ma­sa da tak­li­din­den dem vu­ra­rak sü­rek­li e­leş­tir­di­ğim ‘İ­man’ kav­ra­mı, ya­ni ka­i­na­tın ye­ga­ne ya­ra­tı­cı­sı­nın var­lı­ğı­nı bil­mek ve o­na gü­ven­mek, in­sa­nı on­to­lo­jik yal­nız­lık­tan kur­ta­rır. O­na ev­re­nin bir sa­hi­bi ol­du­ğu duy­gu­su­nu ve­rir. Bu duy­gu­ya sa­hip o­lan bir in­san i­se kor­ku, en­di­şe ve te­dir­gin­lik­ler­den a­zad o­lur.

İ­kin­ci şart sa­lih a­mel. Bu şar­tın an­la­tı­mı cilt­ler do­lu­su ki­tap­la­ra sığ­ma­sa da kı­sa­ca di­ye­bi­li­riz ki i­yi­lik, gü­zel­lik ve doğ­ru­luk i­çin ça­lı­şan in­san, ya­şa­dı­ğı ça­ğı ya­şa­na­bi­lir bir dün­ya­ya çe­vi­rir. İlk şar­tın “i­man” ko­nul­ma­sı­nın se­be­bi­ni, bu nok­ta­da da­ha faz­la id­rak e­de­bi­le­ce­ği­miz ka­na­a­tin­de­yim. Çün­kü an­cak ha­ki­ki i­man sa­hip­le­ri­nin a­mel­le­ri sâ­lih o­lur, sâ­lih a­mel iş­le­mek de in­sa­nı i­ma­nın ha­ki­ka­ti­ne yak­laş­tı­rır. Ya­ni he­lâl da­i­re­sin­de kal­mak şar­tıy­la, Al­lah rı­za­sı i­çin ya­pı­lan her şey sa­lih a­mel­dir.

Her­han­gi bir i­şin bi­zi i­ma­nın ha­ki­ka­ti­ne yak­laş­tı­rıp hüs­ran­dan kur­ta­ra­cak bir sâ­lih a­mel ol­ma­sı i­çin de ol­maz­sa ol­maz ilk şart, Al­lah rı­za­sı, ya­ni i­yi ni­yet­tir. Ne di­yo­ruz hep; “Al­lah’ın te­ra­zi­si has­sas­tır; sa­de­ce ‘ni­yet’ öl­çer!” Çün­kü, ni­yet te­miz o­lur­sa he­def tam on i­ki­den vu­rul­muş o­lur. He­def on i­ki­den vu­ru­lun­ca 312 ki­şi i­le Be­dir e çı­kar, top­ra­ğı tit­re­tir­si­niz. He­def on i­ki­den vu­ru­lun­ca Kur’an’ı yırt­ma­ya ge­len a­dam, o­nun ö­nün­de diz çö­ker. He­def on i­ki­den vu­ru­lun­ca ö­rüm­cek, sak­lan­dı­ğı­nız ma­ğa­ra­nın ka­pı­sı­na ağ ö­rer, de­ve ha­ke­mi­niz o­lur, ka­ra­ya yap­tı­ğı­nız ge­mi­ye Al­lah su gön­de­rir, rüz­gâr­lar em­ri­ni­ze ve­ri­lir, kuş­lar dal­ga­lan­ma­nı­za ka­tı­lır, i­ki gü­ver­cin bek­çi­niz o­lur, ta­bi­at yü­rü­yü­şü­nü­ze iş­ti­rak e­der, var­lı­ğın kal­bi si­zin­le a­tar, i­çi­niz ev­re­nin hu­zu­ru i­le do­lup ta­şar!

Ü­çün­cü şart hak­kı tav­si­ye et­mek. Hak, hu­kuk ve a­da­let i­çin o­muz o­mu­za ver­mek; an­cak hak­kın tav­si­ye­si sa­de­ce dil i­le o­lur­sa pek fay­da sağ­la­maz. Tav­si­ye sa­hi­bi hak­kı ken­di­si ya­şa­ya­bi­li­yor­sa dav­ra­nış­la­rı et­ra­fı­na za­ten si­ra­yet e­der. Hep de­di­ği­miz gi­bi kal (söz) de­ğil hal (dav­ra­nış)! Na­sıl? Ko­nu­yu da­ha da an­la­şı­lır kıl­mak i­çin bun­dan 1400 kü­sur yıl ön­ce­si­ne bir yol­cu­luk ya­pıp ‘a­da­let tim­sa­li’ o­la­rak di­mağ­la­rı­mız­da yer e­di­nen Hz. Ö­mer(ra) dö­ne­mi­ne gi­de­lim.

Bir gün ma­hal­le a­ra­la­rın­da do­la­şır­ken pen­ce­re­den (da­ha ön­ce a­dı­nı “iç­ki i­çen” o­la­rak sık­ça duy­du­ğu) bir gen­cin iç­ki iç­ti­ği­ni ve a­yak­ta dur­mak­ta zor­lan­dı­ğı­nı gör­dü. E ma­lum, Hz. Ö­mer (ra)’in ne ka­dar a­sa­bi bir zat ol­du­ğu­nu si­yer ki­tap­la­rın­dan muh­te­mel o­ku­muş­su­nuz­dur. Ka­pı­yı kı­rıp i­çe­ri gir­di ve gen­ci ya­ka­sın­dan tu­tup sil­ke­le­di: “De­mek sen iç­ki i­çi­yor­sun?” Bir an ne­ye uğ­ra­dı­ğı­nı şa­şı­ran genç, kar­şı­sın­da­ki­nin Mü’min­le­rin ha­li­fe­si ol­du­ğu­nu gö­rün­ce ken­di­ni to­par­la­yıp ce­vap ver­di: “Ey Ö­mer! Bel­ki ben bir gü­nah iş­le­dim a­ma sen üç gü­nah bir­den iş­le­din!” Gen­cin ce­va­bı kar­şı­sın­da şa­şı­ran Hz Ö­mer’in hid­de­ti de­vam e­di­yor­du: “Ne di­yor­sun sen bre ga­fil!”

“Ey Ö­mer! Sen be­nim e­vi­min pen­ce­re­sin­den i­çe­ri bak­tın. Bu ev be­nim mah­re­mim­dir ve sen ben­den i­zin al­ma­dan be­nim mah­re­mi­me dal­dın! İ­kin­ci­si ka­pı­yı çal­mak ye­ri­ne kır­dın ve be­nim mü­sa­a­dem ol­ma­dan e­vi­me gir­din! Ha­ni e­ve da­vet e­dil­me­den ve­ya ka­pı ça­lın­ma­dan ev­le­re gi­ri­le­mez­di? Ü­çün­cü­sü i­se be­nim iç­ki iç­ti­ği­mi söy­le­din ki bu zan­dı, çün­kü göz­le­rin­le gör­me­din!?”

Hz. Ö­mer (ra) ya­ni bu­gü­nün ko­nu­muy­la dö­ne­min Cum­hur­baş­ka­nı, “ba­na ne­den ce­vap ve­ri­yor­sun” de­me­den, gen­cin bu ce­vap­la­rı kar­şı­sın­da mah­cu­bi­yet­le ö­zür di­le­yip o­ra­dan ay­rıl­dı. Bir Cu­ma vak­ti o gen­cin i­çe­ri gir­me­siy­le hut­be­yi ya­rı­da ke­sip gen­ce ses­len­di; “O gün­den be­ri hak­kın­da en u­fak bir zan­da bu­lu­nup tek kö­tü söz söy­le­me­dim” Gen­cin ce­va­bı i­se ma­ni­dar­dı; “Ben de o gün­den be­ri ağ­zı­ma iç­ki koy­ma­dım ve iç­me­me­ye töv­be et­tim”

Gör­dü­ğü­nüz gi­bi gen­cin kar­şı­sın­da­ki in­san bu­gü­nün ko­nu­muy­la dev­let baş­ka­nı a­ma gen­ci sus­tur­mu­yor ve ko­nuş­ma­sı­na i­zin ve­ri­yor! İç­ki i­çen bir gü­nah­kar da­hi ol­sa sırf o­nu gü­na­hın­dan vaz­ge­çir­mek i­çin mü­da­ha­le e­di­yor, ya­ni ga­ye o­na za­rar ver­mek de­ğil. Bu­ram bu­ram al­kol ko­kan bir gen­cin tes­pit­le­rin­den do­la­yı mah­cup o­lup ö­zür di­li­yor ve or­dan ses­siz­ce ay­rı­lı­yor.

Dik­ka­ti­mi­zi çe­ken hu­sus ne ol­du? “Gü­nah­ka­ra de­ğil gü­na­ha düş­man­lık” Şim­di gü­nü­mü­ze dö­ne­lim; Ko­nu ne? Hak­kı tav­si­ye et­mek! A­dam İ­la­hi­yat Pro­fe­sö­rü. Mil­yon­la­rın iz­le­di­ği bir tv prog­ra­mın­da sa­mi­mi­yet yok­su­nu bir dil­le Hz. Ha­ti­ca (ra) va­li­de­mi­zi an­la­tı­yor: “O, va­rı­nı yo­ğu­nu ko­ca­sı i­çin har­ca­dı!” Me­saj ki­me? Gü­nü­müz ka­dın­la­rı­na! Pe­ki bu­nun ye­ri­ne; “O, nüb­bü­ve­tin dar­lık gün­le­rin­de e­me­ği­ni, ne­fe­si­ni, va­rı­nı, yo­ğu­nu Al­lah ve Re­sü­lü i­çin har­ca­mış bir gö­nül sul­ta­nı i­di” de­sek? Hz. Ha­ti­ce (ra) gi­bi bir gü­zi­de­yi “ha­ki­ka­te e­mek­tar bir rol mo­del” o­la­rak an­lat­mak du­rur­ken, “e­şi­ne spon­sor­luk ya­pan ka­dın” i­ma­jıy­la ne­den an­la­tı­rız? Ne ha­zin bir tab­lo! Ver­di­ğim ör­nek “ko­ca­nı­za kö­le o­lu­nuz” me­sa­jı ye­ri­ne, “Al­lah’ın rı­za­sı i­çin her şe­yi­ni­zi fe­da e­di­niz” şek­lin­de ak­ta­rıl­say­dı ben gi­der o ho­ca­mı­zın el­le­rin­den ö­per­dim! A­ma hak­kı tav­si­ye e­der­ken nef­sin is­te­ğiy­le mas­la­hat­çı ak­la yö­ne­lir­sek o za­ten bu is­te­ği ma­kul gös­te­re­cek ge­rek­çe­ler a­rar. So­nu­cun­da e­ğer vic­dan ö­lü ve­ya uy­ku­da i­se bu is­tek­ler kı­nan­maz, ak­lan­ma­ya ça­lı­şı­lır. Bu ko­nu­da­ki lis­te­yi u­zat­tık­ça u­za­ta­bi­li­riz!

Dör­dün­cü şart. “sab­rı tav­si­ye et­mek!” Ya­ni her tür­lü zor­ba­lı­ğa ve zor­lu­ğa di­re­nip, bun­dan do­la­yı ba­şa ge­len­le­re kat­lan­mak ve ha­ya­tın ma­lum dert­le­ri­ni el­bir­li­ği i­çin­de pay­laş­mak a­cı­la­rın i­la­cı o­lur di­yor Al­lah! “Ar­ka­daş­lar bir der­di o­lan var­sa söy­le­sin, Al­lah’tan ve bir­bi­ri­miz­den baş­ka dos­tu­muz yok­tur. Ne ya­par­sak bir­lik­te ya­pa­ca­ğız! El e­le, gö­nül gö­nü­le, o­muz o­mu­za ve­rir­sek Al­lah’ın rah­me­ti ve mer­ha­me­ti ü­ze­ri­mi­ze ya­ğa­cak­tır! Has­ta­sı o­lan, bor­ca bat­mış o­lan, ba­şı be­la­ya gi­ren, dü­şen kim var­sa söy­le­sin!” di­ye çö­züm san­cı­sı i­çin­de dert­daş ol­mak­tır!

O­ku­yor, du­yu­yo­ruz. “Sa­ha­bi Asr su­re­si­ni o­ku­ma­dan da­ğıl­maz­dı!” Ne an­lı­yo­ruz bun­dan? Asr su­re­si­ni o­ku­mak ya­ni Rab­bi­mi­zin bu dört şart ol­maz­sa sı­nı­fı ge­çe­mez­si­niz de­di­ği şey, bu ve ben­ze­ri so­run ve sı­kın­tı­la­ra çö­züm a­ra­mak, pay­laş­mak ve öy­le da­ğıl­mak de­mek­tir. İ­ki sa­tır­lık bir sü­re­yi ez­be­rin­den o­ku­yup da­ğıl­mak mı? Ha­yır kar­de­şim! Asr su­re­si­ni o­ku­mak “i­yi­li­ği, gü­zel­li­ği ve doğ­ru­lu­ğu yay­mak i­çin ne ya­pa­bi­li­riz?” san­cı­sı i­çin­de kıv­ran­mak­tır. “Zu­lüm ve hak­sız­lık­la dol­muş dün­ya­da hak ve a­da­le­ti te­sis i­çin na­sıl çö­züm­ler ü­re­te­bi­li­riz?” di­ye uy­ku­sun­dan ol­mak­tır! “Ba­kın bo­şan­ma­lar ar­tı­yor, a­i­le­ler da­ğı­lı­yor, fuh­şi­yat her ta­ra­fı kap­la­dı, u­yuş­tu­ru­cu gi­de­rek ya­yı­lı­yor, sa­hip­siz ço­cuk­lar so­kak­lar­da ya­tı­yor, ih­ti­yar­lar yal­nız­lı­ğa terk e­di­li­yor, kom­şu kom­şu­ya se­lam ver­mi­yor!” di­ye kum ta­ne­si o­lup çö­lün der­diy­le dert­len­mek­tir. Bun­la­rı ko­nu­şup çö­züm­ler ve ça­re­ler ü­ret­mek, bun­lar i­çin e­le­le ver­mek, el­bir­lik ol­mak, o­muz o­mu­za ver­mek (tav­si­ye­leş­mek) de­mek­tir.

Yok­sa ka­fa­sı­na yı­ğın­la dert ve so­ru­nu o­lan a­da­mın yü­zü­ne Asr su­re­si­ni o­ku­yup el Fa­ti­ha de­mek­le Asr su­re­si o­kun­muş ol­maz. Böy­le­si bir top­lan­tı­dan in­san­lar ha­len ka­fa­sın­da­ki so­run ve dert yu­ma­ğıy­la çı­kı­yor­sa, o top­lan­tı­dan çık­tı­ğın­da ha­len ken­di­ni ‘ya­pa­yal­nız’ his­se­di­yor­sa bi­lin ki or­da Asr su­re­si o­kun­ma­mış­tır! İş­te bun­la­rı ya­pan yer­yü­zün­de ya­şa­ma­nın an­la­mı­nı kav­rar. Kor­ku­la­rı­nı ye­ner, dert­le­ri­nin e­si­ri ol­maz. Zi­ra ken­di ça­ğı­nın, za­ma­nı­nın ve or­ta­mı­nın ta­nı­ğı ol­muş­tur ve bun­lar­dan do­la­yı he­sap ve­re­cek­tir!

Ve bi­ti­re­lim. A­lim­ler­den bir zat “ne yap­tım­sa Asr su­re­si­nin mâ­nâ­sı­nı kal­bi­me in­di­re­me­dim” di­yor. Ta ki sı­cak bir yaz gü­nü çar­şı­da buz sa­tan bir a­da­mın söy­le­dik­le­ri­ni du­yup hâ­li­ni gö­rün­ce­ye ka­dar. A­dam­ca­ğız, e­ri­me­den ev­vel sat­mak is­te­di­ği buz­la­rı e­liy­le gös­te­re­rek şöy­le ni­da e­di­yor­du: “Ser­ma­ye­si her an tü­ken­mek­te o­lan bu za­val­lı­ya yar­dım e­de­cek kim­se yok mu?” “O an ir­kil­dim” di­yor! Dün­ya bir çar­şı i­se, ser­ma­ye­si ö­mür. Gü­neş al­tın­da e­ri­yen buz­lar gi­bi ge­çen gün­ler i­çin­de öm­rü ve­rip bir şey al­ma­ya gel­dik bu­ra­ya. Za­man ge­çi­yor, ser­ma­ye tü­ke­ni­yor a­ma el­de a­vuç­ta bir şey yok­sa bu­nun a­dı dü­pe­düz hüs­ran de­ğil mi­dir?