2026-03-15

DOĞURDUKLARININ KÖLESİ OLMAK

“İn­san­la­rı ge­çim­siz ya­pan sev­gi­siz­lik, bir­bi­ri­ne düş­man e­den i­le­ti­şim­siz­lik, gü­zel­lik­ten ya­na yok e­den ne var­sa il­gi­siz­lik­tir” di­yor Kon­füç­yüs. Hep­i­mi­zin yü­re­ği­ni dağ­la­yan, i­çi­mi­zi a­cı­tan, yü­re­ği­mi­zi ka­na­tan bir vah­şet bom­ba gi­bi düş­tü gün­de­me med­ya­nın bir sü­re ön­ce ya­şan­mış o­la­yı ser­vis et­me­si­yle bir­lik­te. Kay­bo­lan vic­da­nı­mı­zın, üs­tü­nü ört­tü­ğü­müz ba­si­re­ti­mi­zin, ar­tık sa­de­ce a­dı­nı a­na­bil­di­ği­miz fe­ra­se­tin bi­leş­ke­si ol­ma­sy ge­re­ken ma­ri­fet ba­kı­şı­nı kay­bet­ti­ği­miz i­çin de her bi­ri­miz bed­du­a­lar diz­dik, la­net­ler o­ku­duk bu ma­kus o­la­ya ve gi­di­şa­ta.

Bu vah­şe­tin so­rum­lu­su­nun 46 ya­şın­da, gaz lam­ba­sın­dan bil­gi­sa­yar ça­ğı­na ge­çi­şin hor­mon­lu ço­cu­ğu ol­du­ğu­nu, sa­hip ol­du­ğu kül­tü­rün hız­la yoz­laş­tı­ğı­nu, ma­ne­vi di­na­mik­le­ri­nin kay­bol­du­ğu­nu u­nu­ta­rak. Ço­cuk­la­rı­mı­zı ye­tiş­ti­rir­ken da­hi güç pom­pa­la­dı­ğı­mı­zı, gü­cün hak­ta de­ğil hak­kın güç­te ol­du­ğu­nu ö­züm­set­ti­ği­mi­zi, ar­ka­daş ve iş or­ta­mın­dan e­li­miz­de­ki ga­ze­te­ye tv ek­ran­la­rı­na ka­dar psi­ko­lo­jik şid­det­le iğ­fal e­di­len be­yin­le­rin e­sa­ret al­tı­na a­lın­an be­yin­le­rin “gü­ce” o­dak­la­na­ca­ğı­nı ve bu a­ma­cı­na u­laş­mak i­çin de “şid­det” kul­la­na­ca­ğı­nı at­la­ya­rak.

“Çif­ter çif­ter ya­rat­tım” i­la­hi i­ka­zı­na ek­le­nen ve çağ­lar ö­te­sin­den za­ma­nın kal­bi­ne üf­le­nen Ve­da hut­be­sin­de­ki “Ka­dın­lar si­ze Al­lah’ın e­ma­ne­ti­dir” ne­be­vi hay­kı­rı­şı­nı kal­bi­mi­ze in­dir­me­den sa­de­ce dil­len­di­re­rek. Top­lu­mun a­na­sı ka­dı­nı biz­zat din­sel ter­mi­no­lo­ji kul­la­na­rak, er­ke­ğin kö­le­si o­la­rak lan­se et­me ça­ba­sı­na ses­siz kal­mak­la iç­ten i­çe des­tek ve­re­rek. Bit­ti mi, ha­yır. A­ma say­fa­lar­ca sü­re­bi­le­cek bu tes­pit­ler top­lum­sal ha­le ge­len so­ru­nun sa­de­ce bir yü­zü.

Zi­ra 17 sa­ni­ye­lik bir gö­rün­tü­de­ki yü­rek ya­kan “öl­mek is­te­mi­yo­rum” hay­kı­rı­şı­nın vic­dan­la­rı­mı­za ka­zı­dı­ğı bu vah­şet salt er­kek he­ga­mon­ya­sı ü­ze­ri­ne de­ğer­len­di­ri­le­cek bir ko­nu de­ğil. Cin­si­ye­ti­nin far­kı­na va­rır var­maz ev­li­lik ha­yal­le­ri i­le bü­yü­tü­len ve “güç­lü er­kek, ko­ru­yu­cu er­kek, sa­hip­le­ni­ci er­kek” i­ma­jı­nın iç­sel­leş­ti­ril­di­ği, ka­dı­nın cin­sel bir ob­je o­la­rak ser­gi­len­di­ği ka­pi­tal bir kül­tür i­çin­de bü­yü­tü­len kız ço­cu­ğu­na öğ­re­ti­len ça­re­siz­li­ğin ö­bür ta­ra­fın­da do­ğur­duk­la­rı­nın kö­le­si ya­pıl­an ka­dı­nın biz­zat ken­di­si var.

Rab­bin “er­ke­ğin hi­ma­ye­si­ne” ver­di­ği a­ma me­al­le­ri­mi­zde da­hi biz­zat Al­lah a­dı­na ya­lan söy­le­ne­rek “ka­dın­lar dö­vü­le­bi­lir” des­tu­ru­nun ve­ril­di­ği; er­kek e­ge­men bir top­lum­da er­ke­ğin kö­le­si i­lan e­dil­di­ği; bı­ra­kın e­ma­net o­la­rak al­gı­la­ya­ma­yı id­rak ye­tim­li­ği­miz­de ba­si­ret­siz­li­ğin di­bi­ne vur­du­ğu­muz top­lum­da “ben mut­lu­yum, hu­zur­lu­yum” di­yen kaç ta­ne ka­dın ta­nı­yor­su­nuz? Ya da bin bir u­mut­la kur­duk­la­rı a­i­le yu­va­la­rın­da “sev­gi” to­hum­la­rı­nı son a­na ka­dar ye­şer­me gay­re­ti i­çin­de son nok­ta­ya ka­dar mü­ca­de­le e­den “ka­dın”ın a­i­le­de­ki ro­lü ne?

A­ta­er­kil bir ya­pı­nın in­san­lı­ğın va­ro­lu­şun­dan he­men son­ra or­ta­ya koy­du­ğu “er­kek” he­ga­mon­ya­sı i­çin­de “ka­dın” ne­re­de? Ka­fa­la­rın­da ya­rat­tık­la­rı a­de­ta bir “er­kek i­lah” san­rı­sı i­çin­de ka­dı­na bi­çi­len “kö­le­lik” ro­lün­de (ken­di nef­sim dâ­hil) ka­çı­mız ve­bal al­tın­da? Ar­tık bu­ram bu­ram ve­fa, aşk, sev­gi ko­kan hu­zur do­lu hi­ka­ye­ler ne­re­de kal­dı? An­ne­le­ri­mi­zin, ni­ne­le­ri­mi­zin, ba­ba­la­rı­mı­zın, de­de­le­ri­mi­zin aşk­la­rı, sev­gi­le­ri, ev­li­lik­le­ri ne­den son ne­fe­se ka­dar sür­dü de bu­gün res­mi ve­ri­ler­le son on yıl­da bo­şan­ma o­ran­la­rı yüz­de 740 art­mış du­rum­da?

İf­fet a­bi­de­si Mer­yem’ler; Al­lah’ın biz­zat se­lam gön­der­di­ği Ha­ti­ce’ler, ve­fa tim­sa­li Fa­tı­ma’lar, Pey­gam­ber’in kör­dü­ğü­mü A­i­şe’ler­den gü­nü­müz Hav­va’la­rı­na u­la­şan me­saj­lar ne­re­de kay­bol­du, biz i­pin u­cu­nu ne za­man kay­bet­tik? İ­ki yıl ön­ce ka­le­me al­dı­ğım ve a­raş­tır­ma­sı yak­la­şık al­tı yıl sü­ren “Hz Hav­va’dan Gü­nü­mü­ze Ka­dın” ad­lı i­ki cilt e­se­rim­de ka­dı­nın ta­rih­sel se­ren­ca­mı­nı e­le al­mış; din­sel ter­mi­no­lo­ji kul­la­nı­la­rak ka­dı­nın na­sıl kö­le­leş­ti­ril­di­ği­ni a­yan be­yan göz­ler ö­nü­ne ser­miş ve “do­ğur­duk­la­rı­nız­ın kö­le­si ol­ma­yın” di­ye hay­kı­ra­rak ek­le­miş­tim; “on­lar, ken­di suç­lu­la­rı­nı do­ğur­du­lar. Et­ra­fı­nız­a bir ba­kın hep­si, ye­tiş­tir­dik­le­ri ta­ra­fın­dan ta­ciz e­di­li­yor, ye­tiş­tir­dik­le­ri şid­det uy­gu­lu­yor ve te­ca­vüz e­di­yor. Ye­tiş­tir­dik­le­ri, a­leyh­le­rin­de ya­sa­lar çı­ka­rı­yor.” di­ye.

Her plat­form­da hay­kı­rı­yo­rum; İn­san in­sa­na e­ma­net­tir. Eş­ler, ev­lat­lar, kar­deş­ler mal de­ğil­dir, mülk de­ğil­dir, kö­le de­ğil­dir! A­lın­maz, sa­tıl­maz, rı­za­sı hi­la­fı­na dav­ra­nıl­maz. Kâ­i­na­tın en muh­te­şem a­ye­ti ve en bü­yük kut­sa­lı o­lan in­san kıy­met­li­dir, ca­nı a­ziz­dir. Bo­şan­dı, ar­tık sev­mi­yor, baş­ka­sı­nı sev­di, i­ta­at et­mi­yor, ve­la­yet ver­mi­yor di­ye kim­se kim­se­nin ca­nı­na kast e­de­mez, ya­şam hak­kı­nı e­lin­den a­la­maz. A­sıl im­ti­ha­nın ya­şat­mak ü­ze­re ku­ru­lu ol­du­ğu din­sel ter­mi­no­lo­ji bu­nu tüm â­lem­le­ri öl­dür­mek o­la­rak lan­se e­der.

Bu an­la­yış ha­kim ol­ma­dık­ça öl­dü­rü­len her an­ne­nin ar­şa yük­se­len her a­ğı­dın ü­ze­rin­de par­mak i­zi­miz o­la­cak­tır ma­a­le­sef. Çün­kü söy­lem­le­ri­miz ey­lem­le­ri­mi­zi ya­lan­lı­yor ve söz sa­de­ce du­dak­la­rı­mız­da ka­lı­yor, gırt­la­ğı­mız­dan a­şa­ğı in­mi­yor. Pe­ki bu i­şin çö­zü­mü ne ? A­i­le­den baş­la­ma­sı ge­re­ken de­ğer­ler e­ği­ti­mi­ni ye­ni­den can­lan­dı­ra­cak sis­tem­sel, top­lum­sal ve bi­rey­sel ön­lem­ler al­mak ta­bi. Ço­cuk­la­rı­mı­za o­kul­lar­da be­yin­le­ri­ne ders ki­tap­la­rın­da­ki müf­re­dat­la­rı bo­ca et­mek ye­ri­ne sev­gi ve vic­dan kav­ram­la­rı­nı i­ka­me et­ti­re­cek ya­şan­mış­lık­lar sun­ma­lı, ye­tiş­kin­ler o­la­rak ter­bi­ye­nin mo­del ol­ma yo­lun­dan ge­çe­ce­ği­ni id­rak et­mek zor­un­da­yız.

Sa­yı­sı her ge­çen gün ar­tan şid­det o­lay­la­rı­nın a­sıl se­be­bi o­lan öf­ke, sal­dır­gan­lık, sos­yal gü­ven­siz­lik ze­mi­ni o­luş­tu­ran, a­i­le bir­li­ği­ne za­rar ve­ren ve şid­de­te teş­vik e­den med­ya ar­gü­man­la­rı­nın hal­ka ya­yıl­ma­sı­nın ö­nü­ne geç­me­li­yiz ki ka­nım­ca ya­şa­nı­lan vah­şet gö­rün­tü­le­ri­nin med­ya­ya yan­sı­ma­sı bi­le baş­lı ba­şı­na bir in­fi­al ve na­sıl bir ruh ha­li­ne sa­hip ol­du­ğu­mu­zun gös­ter­ge­si. E­vet, in­san­lar kul­lan­ma­ya a­lış­tık­la­rı her­şe­yin Al­lah’ın ni­me­ti ve e­ma­ne­ti ol­du­ğu­nu, bu­nun­la ken­di­le­ri­nin ve çev­re­le­rin­de­ki in­san­la­rın sı­nan­dı­ğı­nı u­nut­tu­lar. En so­nun­da da göz­le­ri­nin gör­dü­ğü, el­le­ri­nin yet­ti­ği her­şe­yi ken­di mal­la­rı zan­net­ti­ler.

A­lem­le­re rah­met o­la­nın de­yi­miy­le yal­nız­lı­ğın öz­gür­lü­ğü­ne, i­ma­nın sa­mi­mi­ye­ti­ne, aş­kın ya­ra­sı­na ve der­din mu­ci­ze­vi gü­cü­ne ta­lip ol­ma­nın be­de­li a­ğır, yo­lu me­şak­kat­li. O yüz­den de­miş­ti ya bil­se­ler yap­maz­lar­dı di­ye. Bil­se­ler­di du­a i­çin ar­şa kal­kan el­ler i­le e­zi­yet­le­rin en kö­tü­sü­ne ni­yet­le­nen el­ler ay­nı o­lur muy­du? Pe­ki bil­gi­nin bun­ca ko­lay u­la­şı­la­bil­di­ği bir çağ­da ger­çek­ten "bil­mi­yor­duk" ba­ha­ne­si­ne sı­ğın­mak si­zin de ak­lı­nı­zın mi­de­si­ni bu­lan­dır­mı­yor mu?

Bu yüz­den de “gü­ven a­da­sı” ol­ma­sı ge­re­ken müs­lü­ma­nı ve bu müm­bit coğ­raf­ya­yı bu ha­le ge­ti­ren se­bep­le­ri bü­yük bir ce­sa­ret ve sa­mi­mi­yet­le e­le al­ma­lı; ye­di­den yet­mi­şe bir bi­linç ve şuur o­luş­tur­mak a­dı­na sev­gi­yi, bir­li­ği, be­ra­ber­li­ği, e­ma­net bi­lin­ci­ni in­şa e­de­cek ve top­lu­mun ta­ma­mı­nı ö­te­ki­leş­tir­me­den, ay­rış­tır­ma­dan ku­cak­la­ya­cak ça­lış­ma­la­ra bir an ev­vel baş­la­ma­lı­yız.

Unut­ma­ma­lı­yız ki; Saf­lı­ğı a­ra­yan gö­nül­ler ve hak­ka­ni­ye­te ba­kan vic­dan­lar in­şa et­me­den hak a­ra­mak, zul­mü or­ta­dan kal­dır­maz. Bu yüz­den yap­ma­mız ge­re­ken şey nef­si­mi­zi ken­di­mi­ze i­mam kı­lıp o­nun dip­siz he­va ku­yu­su­na düş­mek ye­ri­ne; o­nu vic­da­nın öğ­ren­ci­si kı­lıp i­çi­mi­zde­ki ki­ri pa­sı te­miz­le­yip çev­re­mi­ze sev­gi, şef­kat, rah­met, mer­ha­met ve en çok da a­da­let to­hum­la­rı ser­piş­tir­mek o­la­cak­tır. Hep söy­le­di­ğim gi­bi i­man e­de­rek "ken­di çağ­la­rı­nın" göğ­sü­ne i­yi­lik, gü­zel­lik, doğ­ru­luk i­çin; hak ve a­da­let i­çin, dert­le­ri ve a­cı­la­rı pay­laş­mak i­çin o­muz o­mu­za ve­rip to­hum e­ken­ler kur­tu­la­cak, ge­ri­si ne o­lur­sa ol­sun hüs­ra­na uğ­ra­ya­cak ve kay­be­de­ce­tir!

Son­uç o­la­rak bil­me­li­yiz ki söz­ün gü­ze­li­ni se­çe­bil­mek i­çin ön­ce­lik­le söz­ün ta­ma­mı­nı fik­ret­mek ge­re­kir. A­ma kor­kul­ma­sı ge­re­ken a­sıl nok­ta ha­ta yap­mak de­ğil, ha­ta­da ıs­rar et­mek­tir. Zi­ra A­dem'i 'a­dam' kı­lan piş­man­lı­ğı ve töv­be­si, İb­lis'i şey­tan kı­lan i­se ha­ta­sın­da­ki ıs­ra­rı­dır. Mü­eb­bet mu­hab­bet­le…